Monografija „Mobing – Zlostavljanje na radu sa primjerima iz sudske prakse“ objavljena je u izdanju „Grafomarka“, Laktaši, 2018. godine.

U monografiji su obrađena pitanja zabrane zlostavljanja na radu (zabrane vršenja mobinga) i zaštite ličnosti i dostojanstva radnika u radnom zakonodavstvu Bosne i Hercegovine. Sadržina i forma knjige su originalno zamišljeni i efikasno realizovani tretirajući cjelokupnu materiju, na ukupno 307 stranica.

Zaštita prava iz rada i po osnovu rada, kao i zaštita socijalnih prava radnika, naročito u posljednje vrijeme, sve više postaje predmet interesovanja naučne i stručne javnosti. S tim u vezi, uspostavljanje odgovarajućeg, pravno uobličenog sistema prevencije i zaštite od zlostavljanja na radnom mjestu, imperativ je svake pravne i socijalne države, pa tako i Bosne i Hercegovine, koja je ustavima i zakonima na državnom i na entitetskom nivou, normativnopravno, kroz radno i socijalno zakonodavstvo, djelimično regulisala pitanje mobinga.

Opšta spoznaja je da pozitivnopravni pristup mobingu nije usklađen sa značajem i posljedicama koje pojava mobinga može imati po društvo, poslodavce i zaposlene, pa su, stoga, pravni aspekti zlostavljanja na radu u ovoj monografiji posmatrani sa stanovišta međunarodnog, regionalnog i unutrašnjeg prava. U cilju potpunijeg sagledavanja posljedica mobinga, problem je posmatran i sa stanovišta njegove protivpravnosti iz ugla ustavnopravnih, radnopravnih, građanskopravnih, krivičnopravnih, socioloških i psiholoških aspekata, koji su, pojedinačno posmatrani, nedovoljni za iskazivanje protivpravnosti mobinga.

Monografija „Mobing – Zlostavljanje na radu sa primjerima iz sudske prakse“ sastoji se od sljedećih cjelina:

Prvi dio sadrži uvodna razmatranja i definisanje pojma zlostavljanja na radu (mobinga). Određena pažnja posvećena je i oblicima zlostavljanja na radu, njegovim uzrocima i konfliktnim situacijama, kao polaznim tačkama nastanka zlostavljanja na radu.

Drugi dio posvećen je komparativnim i normativnim rješenjima pojave zlosta-vljanja na radu. Ovaj dio započinje osvrtom na aspekte (ne)zlostavljanja na radu u bivšoj Jugoslaviji, s obzirom na tada vladajući sistem samoupravljanja, koji je bio aktuelan sve do kraja 80-ih godina prošlog vijeka.

Potom je sa analitičkog aspekta izvršen pristup međunarodnim dokumentima, aktima Organizacije ujedinjenih nacija i Međunarodne organizacije rada, čija bi dosljedna primjena mogla da doprinese smanjenju uzroka zlostavljanja na radu. U cilju lakšeg pristupa načinu na koji je pojava zlostavljanja na radu normativno određena u pozitivnom pravu pojedinih zemalja, poseban akcenat stavljen je na pozitivnopravna rješenja pitanja zlostavljanja na radu koja važe u zemljama u okruženju, ali i rješenja koja su usvojena u razvijenim državama. Posebno su razmotreni krivičnopravni aspekti sprečavanja zlostavljanja na radu.

Treći dio odnosi se na razmatranje ključnih pitanja normativnih rješenja pojave zlostavljanja na radu u radnom zakonodavstvu Bosne i Hercegovine, gdje je pitanje zabrane zlostavljanja na radu, odnosno pitanje mobinga, zakonima na državnom i entitetskom nivou normativnopravno određeno kao oblik diskriminacije.

Četvrti dio sadrži razmatranje uticaja zlostavljanja na radu na ličnost zlostavljanog i njegovu radnu i životnu sredinu. U okviru ovog dijela napravljen je osvrt na posljedice zlostavljanja na radu i moguće načine suprotstavljanja pojavi zlostavljanja na radu.

Peti dio sadrži razmatranja ključnih pitanja zabrane i borbe protiv zlostavljanja na radu. Definisani su zakonski i drugi mehanizmi zabrane zlostavljanja na radu, a izvjesna pažnja posvećena je ostvarivanju sudske zaštite iz radnog odnosa, kada je u pitanju vršenje mobinga, odnosno zlostavljanja na radu.

Šesti dio posvećen je sudskoj praksi u oblasti mobinga, u kojem su analizirane sudske odluke, prvostepene i drugostepene, kao i odluke sudova donesene po vanrednim pravnim lijekovima u Bosni i Hercegovini.

Sedmi dio predstavlja zaključna razmatranja izražena kroz rezime rezultata istraživanja, odnosno nalaza i prijedloga osnovnih zaključaka i stavova sastavnih dijelova monografije.

U sintezi posmatrano, zlostavljanjem na radu, odnosno mobingom, često se ugrožavaju osnovna ljudska prava i slobode, kao što su: prava i slobode po osnovu rada, zabrana diskriminacije, dostojanstvo i slobodan razvoj ličnosti, nepovredivost fizičkog i psihičkog integriteta, sloboda savjesti i uvjerenja i sloboda mišljenja i izražavanja.

Polazeći od osnovne premise svakog demokratskog društva da je ljudsko dostojanstvo neprikosnoveno i da su svi dužni da ga poštuju i štite, država bi morala da bude prva u nizu zaštitnika ljudskog dostojanstva, u cilju ostvarenja pune slobode i jednakosti svakog pojedinca, uključujući i dostojanstvo radnika na radu i u vezi sa radom uopšte. Stoga, jedan od osnovnih ciljeva ove monografije jeste prepoznavanje potrebe, sa intencijom da preraste u imperativ donošenja posebnog zakona, kojim bi se omogućila bolja zaštita od mobinga i drugih oblika diskriminacije i utvrdila potpunija rješenja određenih pitanja, koja dosad nisu uređena na odgovarajući način.

Ova monografija ima naučnu, pedagošku, populističku i upotrebnu vrijednost za struku, edukaciju, svakodnevno i ukupno društveno angažovanje.

Banja Luka, decembar 2018.
Dr Aleksandra M. Vuković

Postavite komentar

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Prikaži dugmad
Sakrij dugmad